Ո՞ր դեպքերում գործատուն չի կարող աշխատողին ազատել աշխատանքից․ ինչ է ասում ՀՀ օրենքը

Շատ աշխատողներ չեն գիտակցում, որ օրենքը մի շարք դեպքերում արգելում է գործատուին աշխատանքային պայմանագիրը լուծել իր նախաձեռնությամբ։
ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը նախատեսում է իրավիճակներ, երբ աշխատողը գտնվում է հատուկ իրավական պաշտպանության ներքո։

Այս կարգավորումները նախատեսված են աշխատողի իրավունքները պաշտպանելու և կամայական ազատումները բացառելու համար։

1. Եթե աշխատողը գտնվում է արձակուրդում

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝

գործատուն չի կարող աշխատողին ազատել, եթե նա գտնվում է արձակուրդում։

Սա վերաբերում է՝

• ամենամյա արձակուրդին,
• դեկրետային արձակուրդին,
• երեխայի խնամքի արձակուրդին,
• օրենքով նախատեսված այլ արձակուրդներին։

2. Եթե աշխատողը ժամանակավորապես անաշխատունակ է

Եթե աշխատողը հիվանդ է և ունի անաշխատունակության թերթիկ, գործատուն չի կարող այդ ընթացքում լուծել աշխատանքային պայմանագիրը։

Այսինքն՝ հիվանդության ժամանակ աշխատողը պաշտպանված է ազատումից։

3. Եթե աշխատողը հղի է

Օրենքը հատուկ պաշտպանություն է նախատեսում հղի կանանց համար։

Եթե աշխատողը գործատուին ներկայացրել է հղիության մասին տեղեկանք, ապա նրան չի կարելի ազատել՝

• մինչև հղիության և ծննդաբերության արձակուրդի ավարտը,
• և դրանից հետո ևս մեկ ամիս։

4. Եթե աշխատողը խնամում է մինչև 1 տարեկան երեխա

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի համաձայն՝ մինչև մեկ տարեկան երեխային փաստացի խնամող անձը ևս պաշտպանված է ազատումից։

Այս պաշտպանությունը գործում է երեխայի խնամքի ամբողջ ժամանակահատվածում։

5. Եթե աշխատողը մասնակցում է օրինական գործադուլի

Գործատուն չի կարող աշխատանքից ազատել աշխատողին միայն այն պատճառով, որ նա մասնակցում է օրենքով թույլատրված գործադուլի։

6. Եթե աշխատողը կատարում է պետական կամ հասարակական պարտականություններ

Օրինակ՝

• ընտրական հանձնաժողովում ներգրավված լինելը,
• պետական մարմնի հանձնարարությամբ որոշ պարտականությունների կատարումը

կարող են հանդիսանալ ազատման արգելքի հիմք։

7. Եթե աշխատողը չի ներկայացել աշխատանքի արտակարգ իրավիճակի պատճառով

Օրենքը պաշտպանում է աշխատողին նաև այն դեպքերում, երբ աշխատանքի չներկայանալը պայմանավորված է՝

• տարերային աղետով,
• համաճարակով,
• վթարով,
• արտակարգ իրավիճակով։

Կարևոր բացառություն

Օրենքը նաև նախատեսում է որոշ բացառություններ, երբ նույնիսկ այս դեպքերում հնարավոր է աշխատանքային պայմանագրի լուծում։

Օրինակ՝

• կազմակերպության լուծարում,
• գործունեության դադարեցում,
• օրենքով նախատեսված հատուկ հիմքեր։

Եզրակացություն

ՀՀ աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է մի շարք դեպքեր, երբ գործատուն չի կարող աշխատողին ազատել աշխատանքից։ Այս դրույթների նպատակը աշխատողի սոցիալական և աշխատանքային իրավունքների պաշտպանությունն է՝ հատկապես խոցելի իրավիճակներում։