Ամուսնալուծությունը հաճախ բարդ և զգացմունքային գործընթաց է, որի ընթացքում իրավական նրբությունների անտեղյակությունը կարող է հանգեցնել լուրջ կորուստների։
Ամուսինների գույքային հարաբերությունները հիմնականում կարգավորվում են ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով, ինչպես նաև ամուսինների միջև կնքված ամուսնական պայմանագրով։
Առանձնահատուկ ուշադրություն է պահանջում բնակարանների բաժանումը, որը կախված է մի քանի գործոններից՝ դրա ձեռքբերման պայմաններից, իրավական կարգավիճակից, ինչպես նաև յուրաքանչյուր կողմի ներդրումից։ Այս հանգամանքներն են որոշում, թե ինչպես և ինչ չափով է գույքը բաշխվում ամուսնալուծության դեպքում։
Ամուսնալուծության ընթացքում բնակարանի և այլ գույքի բաժանումը կարգավորվում է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքով և ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքով։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն՝ ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքը, որպես կանոն, համարվում է ամուսինների համատեղ սեփականություն, եթե օրենքով կամ պայմանագրով այլ բան նախատեսված չէ։
Անձնական սեփականություն են համարվում՝
- մինչև ամուսնությունը ձեռք բերված գույքը
- նվիրատվությամբ ստացված գույքը
- ժառանգությամբ ստացված գույքը
Օրենսդրությունը նաև նախատեսում է, որ այն դեպքերում, երբ ամուսնության ընթացքում կատարվել են էական ներդրումներ, որոնք զգալիորեն ավելացրել են գույքի արժեքը, դատարանը կարող է հաշվի առնել այդ հանգամանքը գույքի բաժանման ժամանակ։
ՀՀ ընտանեկան օրենսգիրք
ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքի համաձայն՝ ամուսնալուծության դեպքում դատարանը քննում է գույքային և ընտանեկան վեճերը, այդ թվում՝ երեխաների բնակության, ալիմենտի և համատեղ գույքի բաժանման հարցերը։
Եթե կողմերը ներկայացնում են համաձայնություն, դատարանը այն կարող է ընդունել՝ հաշվի առնելով դրա համապատասխանությունը օրենքին և երեխաների շահերին։
Համաձայնության բացակայության դեպքում դատարանը ինքնուրույն է որոշում՝
- երեխաների բնակության կարգը
- ալիմենտի չափը և վճարման կարգը
- համատեղ գույքի բաժանումը
Գույքի բաժանման սկզբունքները
Բնակարանի և այլ համատեղ գույքի բաժանումը իրականացվում է՝ հաշվի առնելով՝
- համատեղ սեփականության իրավական ռեժիմը
- յուրաքանչյուր կողմի փաստացի ներդրումը
- ընտանիքի ընդհանուր սոցիալական իրավիճակը
- երեխաների լավագույն շահերը
Դատարանը յուրաքանչյուր գործ դիտարկում է անհատապես՝ ելնելով կոնկրետ հանգամանքներից։
Եզրակացություն
ՀՀ օրենսդրությունը նպատակ ունի ապահովել արդար և հավասարակշռված մոտեցում ամուսնալուծության ժամանակ գույքի բաժանման հարցում։ Բնակարանի բաշխումը չի իրականացվում մեխանիկորեն, այլ կախված է ինչպես իրավական հիմքերից, այնպես էլ փաստացի ներդրումներից և ընտանիքի իրավիճակից։
Ուշադրություն․ Հրապարակումն ունի բացառապես տեղեկատվական և իրավական իրազեկման նպատակ և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։